Helsinki, Finland
design, saunas, sea, cafés, architecture
Central Helsinki
Tất cả những gì Helsinki muốn khoe đầu tiên đều nằm gọn trong bán kính khoảng một cây số quanh cảng. Bạn đi từ ga trung tâm bằng đá granite xuống Quảng trường Thượng viện, nơi nhà thờ trắng dựng trên bậc thang cao nhìn xuống cả khu đại học. Sau bữa trưa kiểu Karelia là nhà thờ Chính thống Uspenski bằng gạch đỏ trên đồi Katajanokka, rồi các quầy hàng ven cảng và nhà chợ gạch mở cửa từ năm 1889.
Giày đi bộ êm chân là thứ đáng lo nhất, mặt đá lát quanh Senaatintori gồ ghề hơn vẻ ngoài. Tháng 7 ban ngày dễ chịu nhưng gió từ vịnh khá lạnh về chiều, thêm một lớp áo mỏng là đủ. Ga trung tâm có tủ gửi đồ ở tầng dưới nếu bạn tới trước giờ nhận phòng khách sạn. Nhà chợ cũ đóng cửa lúc 18h nên bữa tối phải sớm hơn thói quen, còn Savotta thì nên nhắn đặt bàn cạnh cửa sổ. Cả nước Phần Lan gần như không dùng tiền mặt, quầy chợ ngoài trời cũng quẹt thẻ bình thường.
Toàn bộ chặng của ngày đều đi bộ được, tổng cộng chừng ba cây số. Từ ga xuống Senaatintori mất khoảng mười phút, từ đó qua Uspenski thêm mười phút nữa nếu bạn men theo mép cảng. Chợ Kauppatori và nhà chợ cũ nằm sát nhau trên cùng một bến. Nếu chân đã mỏi, tàu điện số 2 và 4 chạy ngang trung tâm, mua vé vùng AB trên app HSL trước khi lên.
Người ở đây gọi bậc thang trước nhà thờ trắng là chỗ ngồi ngắm phố, mùa hè lúc nào cũng có người mang cà phê ra ngồi. Trong chợ, món để gọi là keitto cá hồi, súp kem nóng ăn kèm bánh mì đen. Đừng ngại chuyện im lặng, người Phần Lan không nói chuyện xã giao với người lạ và đó không phải là lạnh nhạt.
Helsinki Central Station
Ga đường sắt trung tâm Helsinki, đầu mối của toàn bộ mạng tàu Phần Lan, xây bằng đá granite hồng với tháp đồng hồ cao.
Senate Square & Cathedral
Quảng trường tân cổ điển lớn nhất Helsinki, với nhà thờ lớn màu trắng mái xanh đứng trên bậc thang cao ở phía bắc.
Ravintola Savotta
Nhà hàng Phần Lan ngay cạnh Quảng trường Thượng viện, dựng nội thất gỗ súc theo kiểu nhà rừng, nấu món Karelia và món miền bắc.
Uspenski Cathedral
Nhà thờ Chính thống giáo bằng gạch đỏ với các mái vòm hành củ mạ vàng, đứng trên mỏm đồi Katajanokka nhìn xuống cảng.
Market Square (Kauppatori)
Khu chợ ngoài trời ngay mép cảng nam, dựng lều vải màu cam, bán đồ ăn nóng, quả rừng và đồ lưu niệm.
Old Market Hall dinner
Nhà chợ có mái bằng gạch đỏ ngay trên bến cảng, bên trong là các quầy cá, thịt, phô mai và mấy quán ăn nhỏ.
Design District
Helsinki đóng gói khu Design District thành vài con phố nhỏ phía nam trung tâm, và ngày này đi hết chúng theo một đường dễ chịu. Bắt đầu bằng cà phê dưới đèn đồng của Aalto trên gác lửng hiệu sách, sau đó là Bảo tàng Thiết kế kể lại toàn bộ câu chuyện từ ghế đẩu Aalto tới hoa văn Marimekko. Buổi chiều nghiêng hẳn về phía biển, năm phút yên tĩnh trong nhà nguyện Kamppi rồi hai tiếng ở Löyly, nhà sauna gỗ đen trên bờ Hernesaari.
Suất sauna công cộng ở Löyly phải đặt trước, cuối tuần mùa hè hết chỗ rất nhanh. Mang đồ bơi, khăn thì có thể thuê tại chỗ. Bảo tàng Thiết kế đóng cửa thứ Hai ngoài mùa cao điểm, kiểm tra giờ trên trang chính thức trước khi ra khỏi khách sạn. Bữa trưa ở Pastis là cách rẻ nhất để ăn ngon trong khu này, phần lunch ngày thường rẻ hơn hẳn thực đơn tối. Ghế ngoài trời ở Löyly hướng tây nên buổi tối chói nắng, kính râm có ích hơn bạn nghĩ.
Từ hiệu sách tới Bảo tàng Thiết kế đi bộ chừng mười lăm phút, cả cụm Pastis và Kamppi cũng nằm trong tầm đi bộ. Chặng dài duy nhất là ra Löyly, tàu điện số 6 tới bến cuối Eiranranta rồi đi bộ thêm khoảng mười phút dọc bờ biển. Vé vùng AB dùng chung cho tàu điện, metro và bus, mua trên app HSL.
Sauna ở Phần Lan là chuyện sinh hoạt bình thường, không phải dịch vụ spa. Tắm sạch trước khi vào phòng nóng, ngồi trên khăn của mình, và cứ ra ngoài hạ nhiệt khi thấy đủ. Ở Löyly có khu chung nên mọi người mặc đồ bơi. Nước biển Baltic tháng 7 vào khoảng 17 tới 19 độ, lạnh vừa đủ để bạn muốn quay lại phòng nóng ngay.
Cafe Aalto
Quán cà phê trên gác lửng của hiệu sách Akateeminen, nằm trong tòa nhà do Alvar Aalto thiết kế ở trung tâm Helsinki.
Design Museum
Bảo tàng kể lại lịch sử thiết kế Phần Lan, từ ghế và đồ gỗ của Aalto tới hoa văn Marimekko và đồ dùng công nghiệp.
Restaurant Pastis
Quán bistro kiểu Pháp cỡ nhỏ trên phố Pieni Roobertinkatu, nấu món truyền thống Pháp và có danh mục rượu vang đáng chú ý.
Kamppi Chapel of Silence
Nhà nguyện nhỏ hình cong ốp gỗ vân sam trên quảng trường Narinkka, mở cửa cho bất kỳ ai muốn ngồi yên một lát.
Löyly seaside sauna
Nhà sauna công cộng bên bờ biển Hernesaari, khối gỗ thông xử lý nhiệt màu đen với mái dốc leo lên được, kèm nhà hàng nhìn ra vịnh.
Dinner at Löyly
Nhà hàng nằm cùng tòa với nhà sauna Löyly, nấu món Bắc Âu hiện đại và có sân ngoài trời sát mép nước.
Suomenlinna
Suomenlinna không phải bảo tàng có hàng rào, đó là một khu dân cư thật với khoảng tám trăm người sống quanh năm, có trường học và cửa hàng riêng. Bạn đi bộ dọc tuyến xanh dương xuyên qua các đảo nối nhau, ngang thành lũy cỏ và những khẩu pháo cũ, ra tới Cổng Vua ở mũi nam rồi quay lại phía bến chính. Bảo tàng buổi chiều là phần giải thích cho tất cả những gì bạn vừa đi qua, nên để nó ở cuối chứ đừng xem trước.
Đảo nhiều dốc đá và cỏ ướt, giày đế bám là bắt buộc. Gió ngoài biển mạnh hơn trong thành phố nhiều, mang áo chắn gió kể cả khi trời nắng. Số quán ăn trên đảo ít nên giờ trưa hay đông, ăn sớm hoặc mua sẵn đồ ở Kauppatori trước khi lên phà. Đường hầm và ụ tàu khô mở theo mùa, xem bảng thông báo ở bến khi vừa xuống. Nhớ chụp lại giờ phà cuối cùng, mùa hè thường có chuyến khá muộn nhưng đừng đoán mò.
Phà HSL rời góc đông của Kauppatori, chạy khoảng mười lăm phút và tính bằng vé vùng AB thông thường, không cần mua tour du thuyền. Ngồi tầng trên để nhìn pháo đài hiện dần ra. Trên đảo chỉ có đi bộ, từ bến chính tới Cổng Vua khoảng hai cây số một chiều. Có cầu nối giữa các đảo nên bạn không cần tính chuyện đi phà nội bộ.
Pháo đài khởi công năm 1748 khi Phần Lan còn thuộc Thụy Điển, tên cũ là Sveaborg. Sau đó nó thành đồn trú của Nga, rồi thành căn cứ hải quân Phần Lan, và mỗi giai đoạn để lại kiểu công trình khác nhau ngay cạnh nhau. Người dân trên đảo vẫn phơi đồ, đạp xe và đi chợ giữa những bức tường đó, nên cứ đi nhẹ nói khẽ ở khu nhà ở.
Ferry from Market Square
Tuyến phà công cộng nối Kauppatori với đảo Suomenlinna, chạy quanh năm và là phương tiện đi lại hằng ngày của cư dân trên đảo.
Suomenlinna fortress walk
Tuyến đi bộ xuyên qua sáu hòn đảo nối nhau của pháo đài, đi ngang thành lũy phủ cỏ, doanh trại cũ và các khẩu pháo còn lại.
King's Gate (Kuninkaanportti)
Cổng đá nghi lễ ở mũi nam pháo đài, nơi tàu thuyền từng đi vào khu vực quân sự.
Cafe Vanille, Suomenlinna
Quán cà phê trên đảo Suomenlinna, nằm gần nhà thờ, phục vụ bánh ngọt, quiche và bữa nhẹ.
Suomenlinna Museum
Bảo tàng nhỏ trên đảo kể lại lịch sử pháo đài qua ba giai đoạn Thụy Điển, Nga và Phần Lan.
Suomenlinnan Panimo dinner
Nhà hàng kèm xưởng bia nhỏ bên bến chính của Suomenlinna, đặt trong một tòa nhà mái vòm gạch từ thế kỷ 18.
City Centre
Ngày này gom lại những công trình làm nên gương mặt Helsinki hiện đại, và tất cả nằm trên một vòng khép kín. Sáng bắt đầu ở nhà kính Kappeli dựng từ năm 1867, đi hết đại lộ Esplanadi rợp cây, rẽ lên Kiasma với khối bạc uốn cong của Steven Holl, rồi sang Oodi để leo lên tầng ba. Buổi tối là Savoy, nơi nội thất năm 1937 của Aino và Alvar Aalto gần như còn nguyên.
Savoy phải đặt bàn sớm, nhất là nếu bạn muốn chỗ nhìn ra sân thượng trên Esplanadi. Kiasma miễn phí vào một số buổi tối trong tháng, xem lịch trên trang bảo tàng để tiết kiệm vé. Oodi thì hoàn toàn miễn phí và có nhà vệ sinh sạch, ổ cắm điện, chỗ ngồi tử tế, rất đáng để nghỉ chân giữa ngày. Suất lunch ở Lasipalatsi rẻ hơn nhiều so với thực đơn tối và phục vụ nhanh. Mùa hè sân khấu Espa gần Kappeli hay có nhạc miễn phí vào buổi chiều.
Cả ngày đi bộ, tổng cộng khoảng bốn cây số và không có đoạn nào dốc. Từ Kappeli hết Esplanadi mất mười phút, sang Kiasma thêm khoảng mười phút, và Oodi chỉ cách Kiasma một quãng ngắn qua quảng trường Kansalaistori. Nếu trời mưa, tàu điện số 4 và 10 chạy dọc trục Mannerheimintie nối gần hết các điểm này.
Oodi mở cửa cuối năm 2018 và người Helsinki dùng nó như phòng khách chung, có người khâu vá, có người in 3D, có người chỉ ngủ gật trên ghế. Không ai nhắc bạn phải im lặng ở tầng dưới. Ở Savoy, món vorschmack là di sản của thời Mannerheim và vẫn nằm trong thực đơn, gọi thử nếu bạn muốn ăn thứ mà người Helsinki lớn tuổi vẫn gọi.
Cafe Kappeli
Nhà hàng kiêm quán cà phê trong một gian nhà kính khung sắt và gỗ, nằm giữa công viên Esplanadi và cảng.
Esplanadi Park stroll
Dải công viên đi bộ chạy giữa hai làn phố ở trung tâm, hai bên là các cửa hiệu thiết kế và nhà hàng lâu đời.
Kiasma
Bảo tàng nghệ thuật đương đại của Phần Lan, đặt trong khối nhà bạc uốn cong đối diện tòa nhà Quốc hội.
Ravintola Lasipalatsi
Nhà hàng trong tòa nhà Lasipalatsi theo phong cách Chức năng, phục vụ món Phần Lan nấu lại theo kiểu hiện đại.
Oodi Central Library
Thư viện trung tâm của Helsinki, khối nhà gỗ và kính với mái lượn sóng, mở cho mọi người vào tự do.
Ravintola Savoy dinner
Nhà hàng lâu đời trên tầng cao nhìn ra Esplanadi, giữ gần như nguyên vẹn nội thất do Aino và Alvar Aalto thiết kế.
Töölö
Mưa phùn
Töölö là khu ở yên tĩnh phía tây bắc trung tâm, và ba điểm đáng đi nhất của nó nằm cách nhau vừa đúng một quãng đi bộ dễ chịu. Cafe Regatta là căn nhà gỗ đỏ bé xíu bên vịnh, chật kín ấm nước cũ treo trên tường. Tượng đài Sibelius trong công viên ven biển gần đó là mấy trăm ống thép hàn thành hình sóng. Temppeliaukio thì là nhà thờ khoét thẳng vào đá, mái đồng cuộn tròn, âm thanh trong vắt. Chiều muộn dành cho vòng đi bộ quanh vịnh Töölönlahti.
Regatta rất nhỏ và hàng người xếp gần như liên tục, nhưng đi khá nhanh, cứ mua rồi ngồi ngoài bờ đá. Mùa hè có bếp lửa ngoài trời để bạn tự nướng lại bánh quế. Temppeliaukio bán vé và hay đóng cửa đột xuất khi có lễ hoặc buổi thu âm, mua vé online và xem bảng lịch hòa nhạc buổi trưa ngay cửa. Elite là quán cũ và đông vào giờ trưa, đặt bàn trước nếu bạn đi đúng 13h. Vòng quanh vịnh không có nhiều chỗ trú, mang theo nước và mũ.
Từ Regatta tới tượng đài Sibelius đi bộ khoảng năm phút. Từ đó xuống Temppeliaukio chừng hai mươi phút men theo phố yên tĩnh, hoặc bắt bus số 24. Elite và bờ vịnh Töölönlahti nằm cùng phía đông của khu, đi bộ được hết. Tàu điện số 2 nối Töölö về trung tâm nếu bạn muốn kết thúc sớm.
Tượng đài Sibelius từng gây tranh cãi dữ dội vì quá trừu tượng, nên phần đầu nhà soạn nhạc được đặt riêng bên cạnh như một nhượng bộ. Đi vòng ra sau để thấy nó. Ở Elite, tranh treo kín tường là của chính các họa sĩ từng ăn chịu ở đây, và món vorschmack vẫn là thứ người ta gọi nhiều nhất.
Cafe Regatta
Quán cà phê trong một căn nhà gỗ đỏ rất nhỏ bên bờ vịnh phía tây Töölö, treo kín ấm nước và đồ cũ.
Sibelius Monument
Tượng đài tưởng niệm nhà soạn nhạc Jean Sibelius, gồm hàng trăm ống thép hàn lại thành một khối như sóng, đặt trong công viên ven biển.
Temppeliaukio Rock Church
Nhà thờ đục thẳng vào nền đá granite, tường là vách đá tự nhiên và mái là đĩa đồng cuộn tròn.
Ravintola Elite
Nhà hàng lâu năm ở khu Töölö, treo kín tranh và nấu món Phần Lan kiểu cũ.
Töölönlahti Bay walk
Vịnh nước ngay giữa trung tâm Helsinki, quanh nó là đường đi bộ, công viên và một loạt công trình văn hóa lớn.
Ravintola Töölönranta dinner
Nhà hàng tường kính bên bờ vịnh Töölönlahti, cạnh công viên Hesperia, có sân ngoài trời lớn dùng vào mùa hè.
Kallio
Mưa phùn
Đây là khu có nhịp sống khác hẳn trung tâm, gần hơn với Helsinki mà người Helsinki thật sự ở. Sáng bắt đầu bằng cà phê rang tại chỗ, sau đó là nhà chợ Hakaniemi hai tầng, dưới bán đồ ăn, trên bán vải và đồ thiết kế Phần Lan. Trưa ăn cơm nhà kiểu Phần Lan trong tòa nhà đá granite từ năm 1911, chiều đi ngang nhà thờ Kallio trên đồi và công viên Gấu nhỏ. Điểm chính của ngày là Kotiharju, nhà sauna công cộng đốt củi mở từ năm 1928.
Kotiharju không đặt chỗ trước, cứ tới và trả tiền ở cửa, khăn và dép thuê tại chỗ. Có khu nam và khu nữ riêng. Mang theo một chai nước và đừng ăn quá no trước đó. Ở chợ Hakaniemi, bánh gạo karjalanpiirakka là món ăn sáng rẻ và đúng chất địa phương nhất. Bữa trưa ngày thường ở Juttutupa là suất cố định, giá dễ chịu và hết sớm sau 13h. Via Tribunali không nhận đặt bàn cho nhóm nhỏ nên tới trước 18h30 sẽ đỡ phải đứng chờ.
Kallio nằm ngay sát trung tâm, metro tới ga Hakaniemi hoặc Sörnäinen là nhanh nhất, còn tàu điện số 3 và 9 chạy xuyên khu. Từ chợ Hakaniemi lên nhà thờ Kallio là một đoạn dốc khoảng mười phút. Từ nhà thờ qua Karhupuisto rồi tới Kotiharju thêm chừng mười phút, tất cả đều đi bộ được.
Sau khi xông hơi, người ta ra ngồi trên ghế dài ngoài vỉa hè cho nguội, mặc áo choàng, uống nước và nói chuyện với người lạ. Đó là một trong số ít tình huống người Phần Lan bắt chuyện trước. Chuông nhà thờ Kallio chơi một giai điệu do Jean Sibelius viết, cứ đứng lại nghe nếu bạn đi ngang đúng giờ điểm chuông.
Good Life Coffee
Quán cà phê kiêm xưởng rang ở khu Kallio, tập trung vào cà phê đặc sản và các cách pha thủ công.
Hakaniemi Market Hall
Nhà chợ có mái hai tầng ở Hakaniemi, bán thực phẩm ở tầng trệt và đồ thiết kế, vải vóc ở tầng trên.
Juttutupa lunch
Nhà hàng trong tòa nhà đá granite bên mép nước ở Siltasaari, phục vụ món Phần Lan truyền thống.
Kallio Church
Nhà thờ đá granite xám theo phong cách Jugend, đứng trên điểm cao nhất của khu Kallio với tháp nhìn thấy từ xa.
Karhupuisto park
Công viên nhỏ giữa khu Kallio, đặt tên theo bức tượng gấu bằng đồng đứng trong công viên.
Kotiharju Sauna
Nhà sauna công cộng đốt bằng củi ở Kallio, chia khu nam và nữ riêng, vẫn hoạt động theo cách cũ.
Via Tribunali Kallio dinner
Tiệm pizza kiểu Napoli ở Kallio, nướng lò củi, đặt trong một tòa nhà hội quán cũ tại ngã Kurvi.
Central Helsinki
Mưa
Ngày cuối được xếp quanh cảng để bạn không phải chạy. Bữa sáng ở Esplanadi với bánh quế cỡ lớn, sau đó là Ateneum, bảo tàng nghệ thuật quốc gia đủ nhỏ để xem hết phần hay trong một tiếng. Trước khi ra ga, Allas Sea Pool ngay cạnh Kauppatori cho bạn một lần bơi nhìn thẳng ra bến tàu, rồi bữa trưa yên tĩnh trong sảnh ngân hàng cũ đã thành nhà hàng.
Gửi hành lý ở tủ khóa tầng dưới ga trung tâm ngay từ sáng, cả ngày sẽ nhẹ nhõm hơn nhiều. Ateneum có quầy gửi áo khoác miễn phí và ba lô lớn thì bắt buộc gửi. Allas bán vé ngày tại cửa, khăn thuê tại chỗ, hồ nước biển lạnh còn hồ lớn được sưởi ấm quanh năm. Vé ra sân bay là vé vùng ABC, mua trên app HSL trước khi xuống ke ga. Tính dư ít nhất mười lăm phút vì ke tàu sân bay nằm ở cuối dãy, khá xa cửa chính.
Tàu vòng tuyến I và P đều chạy từ ga trung tâm tới sân bay Helsinki, mất khoảng ba mươi phút, chỉ khác chiều đi. Cứ lên chuyến nào tới trước. Trong buổi sáng, các điểm còn lại đi bộ được hết, từ Ateneum xuống Allas chừng mười phút dọc Esplanadi, và Salutorget nằm ngay bên kia quảng trường chợ.
Nếu muốn mang gì đó về, chợ Kauppatori có mứt quả rừng và cá hồi hun khói đóng gói sẵn, còn cửa hàng bảo tàng Ateneum bán bản in tranh của Helene Schjerfbeck và Akseli Gallen-Kallela. Nước máy ở Helsinki uống trực tiếp được, đổ đầy chai trước khi lên tàu là đủ.
Cafe Esplanad breakfast
Quán cà phê lớn trên phố Esplanadi, nổi tiếng với bánh quế và bánh bạch đậu khấu cỡ lớn.
Ateneum Art Museum
Bảo tàng nghệ thuật quốc gia của Phần Lan, giữ bộ sưu tập nghệ thuật Phần Lan lớn nhất cùng một số tác phẩm châu Âu.
Allas Sea Pool
Khu hồ bơi nổi trên mặt nước cạnh Kauppatori, gồm một hồ nước ấm, một hồ nước biển và các phòng sauna, tất cả nhìn ra cảng.
Salutorget lunch
Nhà hàng kiểu brasserie Bắc Âu đặt trong một sảnh ngân hàng cũ bên cạnh quảng trường chợ.
Airport train, Central Station
Tuyến tàu vòng nối ga trung tâm Helsinki với sân bay Helsinki Vantaa, chạy thường xuyên suốt ngày.
Tạo tài khoản Travolp miễn phí và chúng tôi sẽ thả một bản sao của chuyến đi này vào bản đồ của bạn. Chỉnh sửa, mở rộng, biến nó thành của bạn.
Cả chuyến đi gói trong một tấm ảnh, mỗi ngày một thẻ, in ra hay gửi vào nhóm chat đều được.