Torres del Paine, Chile
hiking, glaciers, wildlife, big skies
Puerto Natales
Sneeuw
Vandaag is vooral reizen en voorbereiden. De bus vanaf Punta Arenas doet er ongeveer drie uur over, dwars door open pampa. Kijk onderweg naar buiten, guanaco's staan er vaak langs de weg en met wat geluk loopt er een nandoe. In Puerto Natales heb je de middag vrij tot het praatje van Erratic Rock om drie uur. Dat is gratis, het is er elke dag, en het gaat over de staat van de paden, waar je water haalt en hoe het reserveren van kampplekken in de praktijk werkt. Dat laatste verandert per seizoen, dus je hoort hier meer dan in welke gids dan ook. Daarna kun je bij de verhuurwinkels ernaast aanvullen wat je mist. De dag eindigt op de Costanera, als het licht wegzakt boven Seno Última Esperanza, en daarna in Hotel Costaustralis, je laatste zachte bed voor de trektocht.
Zodra je uit de bus stapt, doe je alles te voet. Van Erratic Rock naar de boulevard is vier minuten lopen, van daar naar het hotel nog eens veertien. Taxi's of bussen heb je vandaag niet meer nodig, en het wordt in dit seizoen laat licht, dus je hoeft nergens voor te haasten.
Puerto Natales loopt op trekkerstijd. Winkels, verhuuradressen en zelfs een deel van de restaurants stemmen hun openingstijden af op het praatje van drie uur en op de busvertrekken naar het park. Pinnen kan meestal, maar kleine kiosken en sommige verhuurders willen liever contant geld (Chileense peso), dus zorg dat je wat op zak hebt. Aan het noordelijke einde van de boulevard staat een beeld van de milodon, een voorproefje van de grot die je op dag 7 bezoekt.
Bus from Punta Arenas
De verbinding tussen Punta Arenas en Puerto Natales, ongeveer 250 kilometer over Ruta 9 door de Patagonische steppe.
Erratic Rock 3 p.m. trek talk
Een hostel in Puerto Natales dat elke middag om drie uur gratis uitleg geeft over het lopen in Torres del Paine.
Costanera boardwalk, Seno Ultima Esperanza
De boulevard van Puerto Natales langs Seno Última Esperanza, het fjord waar de stad aan ligt.
Hotel Costaustralis
Een van de grotere hotels van Puerto Natales, aan de boulevard met uitzicht over Seno Última Esperanza.
Glaciar Grey
Sneeuw
Vroeg op. De bus naar Pudeto vertrekt om zeven uur en doet er ongeveer twee uur over. Bij de poort van Laguna Amarga komt het massief voor het eerst in beeld, en daarna blijft het de hele dag in zicht. Bij Pudeto stap je op de catamaran over Lago Pehoé, een halfuur varen dat je een lange en vlakke wandeling bespaart. Aan de overkant ligt Refugio Paine Grande, de grootste hut van het park. Vul daar je flessen bij en trek een laag uit, want de route naar het noorden ligt open en de wind heeft er vrij spel. Vanaf de rug kijk je uit over Lago Grey, waar losgebroken ijsbergen langzaam naar het zuiden drijven. Je slaapt bij Refugio Grey, hoog boven het gletsjerfront.
Koop je catamaranticket vooruit, want in het seizoen zitten de afvaarten vol en er zijn er maar een paar per dag. Bewaar je toegangsbewijs voor het park, je moet het bij de poort en soms bij de hutten laten zien. Neem een windjack dat echt sluit, ook bij zon is de rug naar Lago Grey koud. Reserveer je bed of tentplek bij Refugio Grey ver vooruit, het is de kleinste hut op het W en zit maanden van tevoren vol. Warme maaltijden boek je bij je overnachting mee, ter plekke aanschuiven lukt zelden.
Alles vandaag is bus, boot en benen. Van Puerto Natales naar Pudeto rijd je met de reguliere parkbus, die eerst stopt bij Laguna Amarga en daarna doorrijdt naar de steiger. De oversteek naar Paine Grande gaat alleen per catamaran, er loopt geen weg omheen. Vanaf Paine Grande is het ongeveer elf kilometer naar Refugio Grey, drie tot vier uur met wat klimwerk over de rug.
Alle overnachtingen in het park lopen via de concessiehouders en via CONAF, en zonder reservering kom je er niet in. Kamperen buiten de aangewezen plekken mag niet en open vuur is overal verboden, ook op de gratis kampen. Dat is geen formaliteit. In 2005 en eind 2011 gingen grote delen van het park in vlammen op, beide keren door onvoorzichtigheid van bezoekers, en het bos herstelt er nog van. Personeel in de hutten spreekt Spaans en Engels, betalen gaat meestal met kaart, en wat contant geld is handig als het netwerk uitvalt.
Bus to Pudeto, Torres del Paine
De busrit van Puerto Natales naar de steiger van Pudeto, de standaardtoegang tot de westkant van Torres del Paine.
Pudeto to Paine Grande catamaran
De catamaranverbinding over Lago Pehoé tussen de steiger van Pudeto en Refugio Paine Grande.
Refugio Paine Grande
De grootste berghut van Torres del Paine, aan de noordoever van Lago Pehoé en aan de voet van Cerro Paine Grande.
Mirador Lago Grey
Een uitkijkpunt boven Lago Grey, het meer waarin de Grey-gletsjer zijn ijs verliest.
Refugio Grey
Een berghut boven de oostzijde van de Grey-gletsjer, de meest afgelegen hut op de W-route.
Glaciar Grey
Sneeuw
Vroeg vertrekken loont. Het pad noordwaarts vanaf Refugio Grey klimt meteen stevig en brengt je in ongeveer een uur bij het uitkijkpunt met zicht over de volle lengte van de gletsjer. Onderweg hangen een paar loopbruggen over diepe ravijnen, spannend om te doen en het mooiste zicht van de dag. Wie het O-circuit loopt gaat hier verder omhoog richting Paso John Gardner. Jij keert om, eet vroeg bij de hut en kunt vanaf de steiger de boot of een kajak nemen tussen de ijsbergen door, als de wind meewerkt. Daarna elf kilometer terug naar Refugio Paine Grande over dezelfde rug, alleen nu met de middagwind erbij.
Ga voor achten weg, dan heb je de bruggen voor jezelf en is de wind nog rustig. Op de hangbruggen mag maar een klein aantal mensen tegelijk, dus later vertrekken betekent wachten. Boek een kajak of boottocht van tevoren en ga ervan uit dat hij kan vervallen, de wind beslist. Wandelstokken zijn op de terugweg meer waard dan op de heenweg. Vul je flessen bij de hut, op de rug zijn er weinig beken.
Alles gaat te voet. Van de hut naar Mirador Grey en de bruggen loop je heen en terug in drie tot vier uur, met een paar korte steile stukken. De terugweg naar Paine Grande is elf kilometer en kost opnieuw drie tot vier uur, waarbij de klim over de rug het zwaarste deel is. De boot vanaf de steiger vaart naar de zuidoever bij Hotel Lago Grey en niet terug naar Paine Grande, dus lopen is de enige weg.
De hutten draaien op vaste tijden en dat merk je. Ontbijt en lunchpakketten bestel je de avond ervoor, en het diner gaat in rondes, dus vraag bij aankomst wanneer jij aan de beurt bent. Op het pad groet iedereen elkaar, meestal met hola, ook als je verder geen woord Spaans spreekt. Afval neem je mee tot aan de hut, ook schillen en theezakjes. Boven de rug cirkelen regelmatig condors, die de opstijgende wind langs de wand gebruiken en bijna nooit klapwieken.
Mirador Grey & suspension bridges
Het pad ten noorden van Refugio Grey naar een uitkijkpunt over de volle lengte van de Grey-gletsjer, met onderweg hangbruggen over diepe ravijnen.
Refugio Grey
De hut aan Lago Grey, met een steiger waar de boot- en kajaktochten naar het gletsjerfront vertrekken.
Refugio Paine Grande
Het grote knooppunt aan Lago Pehoé, waar de routes naar de gletsjer en naar het Valle del Francés samenkomen.
Valle del Frances
Sneeuw
De langste dag van de trektocht, en voor veel mensen ook de mooiste. Vanaf Paine Grande loop je in ruim twee uur naar Campamento Italiano, waar het dal begint. Laat daar je grote rugzak achter en klim verder met alleen water en een windjack. Bij Mirador Francés kijk je uit op de hanggletsjer aan de overkant van de kloof, waar met enige regelmaat lawines afbreken. Nog een uur hoger gaat het dal bij Mirador Británico open in een bijna gesloten ring van Cuernos en Cerro Paine Grande. Dat is het keerpunt. Terug in het dal pak je je rugzak weer op en loop je oostwaarts langs Lago Nordenskjöld naar Refugio Los Cuernos, waar een warme douche en een gekookte maaltijd wachten.
Vertrek bij het eerste licht, want de dag telt makkelijk elf uur lopen. Het dal is berucht om zijn weer, dus neem een regenjas mee ook als de lucht blauw is. Je rugzak ligt bij Italiano op de daarvoor bedoelde plek en niemand houdt er toezicht op, dus laat er niets waardevols in. Vul water in het dal, de beken zijn er koud en schoon. Reserveer Los Cuernos ruim vooruit en boek het diner er meteen bij.
Van Paine Grande naar Campamento Italiano is het ongeveer 7,5 kilometer, redelijk vlak langs het meer. Van Italiano naar Británico en terug reken je vier tot vijf uur, over losse stenen en boomwortels. Daarna nog ruim twee uur oostwaarts naar Los Cuernos, met een paar korte klimmetjes langs de oever. Alles is te voet, er rijdt hier niets.
Kamperen in het park mag alleen op aangewezen plekken, en zelfs de gratis CONAF-kampen moet je vooraf reserveren. Koken doe je op een brander, open vuur is overal verboden. Het pad omhoog is smal, en de gewoonte is dat wie afdaalt voorrang geeft aan wie klimt. Bovenin het dal is het meestal stil. Mensen zoeken een steen uit, gaan zitten en wachten tot ze de eerste lawine horen.
Campamento Italiano
Een eenvoudig, gratis kampeerterrein van CONAF bij de ingang van het Valle del Francés, aan de Río del Francés.
Mirador Frances
Een uitkijkpunt halverwege het Valle del Francés, tegenover de hanggletsjer aan de oostwand van Cerro Paine Grande.
Mirador Britanico
Het uitkijkpunt bovenin het Valle del Francés, waar het dal opengaat in een bijna gesloten ring van granieten toppen.
Refugio Los Cuernos
Een berghut aan de oever van Lago Nordenskjöld, recht onder de gebande wanden van de Cuernos del Paine.
Refugio Chileno
Sneeuw
Na het Valle del Francés valt deze dag mee. Je loopt over de zuidoever van Lago Nordenskjöld naar het oosten, met het meer aan je zij en de Cuernos in je rug. Het water is melkachtig turkoois en dat blijft de hele ochtend zo. Rond het middaguur kom je bij het welkomstcentrum van Hotel Las Torres, het oostelijke knooppunt met een echt restaurant, en na drie dagen huteten is dat een verschil. Neem er een warme lunch en vul je flessen bij. Daarna gaat het omhoog het Ascencio-dal in, ruim twee uur klimmen naar Refugio Chileno. Vroeg naar bed, want morgen begint in het donker.
Het stuk langs het meer is open en onbeschut, dus zonnebrand en een pet zijn hier geen overbodige luxe, ook bij bewolking. Boek Chileno maanden vooruit, het is de enige hut in het Ascencio-dal en hij zit altijd vol. Bestel bij aankomst meteen je ontbijt of een pakketje voor de vroege start. Leg je warme laag, muts en hoofdlamp alvast klaar, want om vier uur in het donker zoeken is geen succes. Reken bij het hotel op prijzen die eerder bij een hotel dan bij een berghut horen.
Vanaf Los Cuernos is het ongeveer elf kilometer langs de oever naar het welkomstcentrum, vier tot vijf uur met wat op en neer. Vanaf daar klim je in twee tot drie uur naar Chileno, ruim vier kilometer maar met een stevige stijging aan het begin. Bij het hotel kun je vragen naar paarden die bagage het dal in brengen, handig als je knieën na gisteren protesteren.
Het oostelijke deel van het park ligt op Estancia Cerro Paine, grond die nog altijd van een familie is en waar naast toerisme ook vee wordt gehouden. Je loopt hier dus deels over privéterrein, en netjes op het pad blijven is meer dan een advies. Gaucho's te paard hoor je meestal eerder dan je ze ziet. In de hutten gaat het diner in vaste rondes, dus vraag bij het inchecken hoe laat jij aan tafel zit.
Mirador Lago Nordenskjold
Een uitkijkpunt aan de zuidoever van Lago Nordenskjöld, met de Cuernos del Paine recht aan de overkant.
Hotel Las Torres welcome center
Het bezoekerscentrum bij Hotel Las Torres, het oostelijke knooppunt van het park en het startpunt van de route naar de torens.
Refugio Chileno
Een kleine berghut hoog in het Ascencio-dal, halverwege tussen het hotel en de voet van de torens.
Mirador Las Torres
Motregen
Waar de hele trektocht op uitloopt. Om half vijf sta je met een hoofdlamp buiten en klim je in het donker het laatste stuk van het Ascencio-dal uit. De laatste kilometer is een chaos van grote blokken waar iedereen langzaam gaat, ook wie snel is. Boven ligt de lagune, en daarachter staan de drie torens. Als het helder is kleuren ze bij het eerste licht diep rood, en dat duurt kort. Daarna daal je af, langs Chileno en verder omlaag naar Hotel Las Torres, waar de tocht eindigt met een warme douche en een pisco sour.
Trek meer aan dan je nodig denkt te hebben, want boven staat wind en je zit stil te wachten. Handschoenen, een muts en iets warms te drinken maken het verschil tussen genieten en tellen tot de zon opkomt. Een hoofdlamp met verse batterijen is geen optie maar een voorwaarde, de blokken zijn in het donker slecht te lezen. Bestel je ontbijt de avond ervoor of neem gewoon iets mee omhoog. En stel je verwachtingen bij, de torens zitten regelmatig in de wolken en dan zie je vooral grijs.
Van Chileno naar het uitkijkpunt klim je anderhalf tot twee uur, met de morene als zwaarste stuk. Terug naar de hut gaat sneller, ongeveer een uur. Van Chileno naar Hotel Las Torres daal je in twee tot drie uur af, eerst steil door het bos en daarna over de open helling. Alles op eigen benen, al kun je je bagage tegen betaling met een paard naar beneden laten brengen.
Bij de lagune is het stil, ook als er honderd mensen staan. Mensen zoeken een blok uit, gaan zitten en wachten. Blijf achter de stenen aan de rand en klim niet omlaag naar het water, de kant is los en steiler dan hij lijkt. Beneden bij het hotel hoort een pisco sour bij het einde van de tocht, en aan de tafels zit iedereen die dezelfde route net in een andere volgorde liep.
Refugio Chileno
De hut in het Ascencio-dal, het startpunt van de nachtelijke klim naar de torens.
Mirador Las Torres
Het uitkijkpunt aan een gletsjerlagune, recht onder de drie granieten torens die het park hun naam geven.
Hotel Las Torres
Het hotel bij de oostelijke ingang van het park, aan de voet van het Ascencio-dal.
Puerto Natales
Half bewolkt
Rustig uitchecken. Op de weg naar de poort van Laguna Amarga heb je nog een laatste kans op guanaco's, en boven de steppe cirkelt vaak een condor. Daarna rijd je richting Puerto Natales, met onderweg de Cueva del Milodón, een grot van formaat waar in 1895 de huid van een reuzenluiaard werd gevonden. Binnen staat een replica op ware grootte, een tikje kitscherig en precies wat je wilt zien. In Puerto Natales eet je aan het water nog een keer centolla, de koningskrab uit de fjorden hier. Daarna drie uur bus naar Punta Arenas.
Boek je vlucht vanaf Punta Arenas niet voor acht uur 's avonds, want de bus komt pas tegen het einde van de middag aan en vertraging is normaal. Bij de grot betaal je entree en contant geld werkt altijd. Neem een jas mee, in de grot is het koud en er trekt wind doorheen. Bestel de centolla alleen als hij vers is, buiten het vangstseizoen krijg je diepvries en dat is het geld niet waard. Hou wat pesos achter voor de bus en de koffie onderweg.
De transfer uit het park naar de grot en Puerto Natales gaat per bus of minibus en vult met stops de hele ochtend. De Cueva del Milodón ligt zo'n 25 kilometer ten noordwesten van Puerto Natales, vlak langs de weg. Vanaf de stad rijdt de bus in ongeveer drie uur over Ruta 9 naar Punta Arenas, met halverwege een korte stop.
Centolla is in Puerto Natales geen toeristengerecht maar gewoon wat er is, en er geldt een gesloten seizoen in de maanden dat de krab paait. Vraag dus of het verse is, dat is hier een normale vraag. Fooi ligt in Chili rond de tien procent en staat vaak al als suggestie op de rekening, maar je mag hem er gerust af laten halen. En als je het milodonbeeld op de boulevard al zag staan, klopt dat, het verwijst naar dezelfde grot.
Laguna Amarga park exit
De oostelijke poort van Torres del Paine, met een rangerpost van CONAF en een zoutmeertje ernaast.
Cueva del Milodon
Een enorme uitgesleten grot ten noordwesten van Puerto Natales, genoemd naar de reuzenluiaard waarvan hier resten zijn gevonden.
Costanera lunch, Puerto Natales
De restaurants aan de boulevard van Puerto Natales, met uitzicht over Seno Última Esperanza.
Bus to Punta Arenas
De terugweg van Puerto Natales naar Punta Arenas, de grootste stad van Chileens Patagonië en de luchthaven van de regio.
Maak een gratis Travolp-account, dan zetten we een kopie van deze reis in jouw atlas. Aanpassen, uitbreiden, helemaal van jou maken.
Eén afbeelding van de hele reis, per dag een kaart, klaar om te printen of in de groepschat te zetten.